Pretraga
Posetioci zainteresovani za ovaj portfolio posetili su još:
Anatolij Bajev
Mirko Rački
Marina Nakićenović
Beta Vukanović
Ljuba Popović
Tadija Janičić
Margareta Jelić
Živko Stojsavljević
Ivan Šuletić
Dragana Garić
"Lilit"-refleksija jedne urbane mitologeme
Umetničke slobode, koje su pokrenute,osvojene i promovisane tokom XX veka do danas, ne ostavljaju tako mnogo nedodirnutih problema u oblastima sećanja na vidljivo i predstavljivo u svetu zbilje i uobrazilje. O sklopu tih okolnosti, nastanak mnogih poetika, pored kubizma, kao radikalnoj pojavi u novijoj umetnosti, globalno se izdvajaju dve zapažene orijentacije u opštem značenju ekspresionizma u njegovim varijantama, i druga orijentacija u likovnim umetnostima, koja se razvija u pravcu mitologizovano-poetskihi individualno svaćenih vizija, koje se razvijaju u oblastima legendarnih, religijskih i u drugim mogućnostima uobraziljom viđenog sveta i prirode. Tu su svakako proširene oblasti prezentovanja slikom onoga što je realno nepostojeće, a u sećanju nošeno, kao kolektivno mitsko - istorijskog pamćenja o poimanju prošlosti i sadašnjosti.Na toj relaciji posebno su se pojavile i varijante nadrealistitkih orijentacija kao egzistantnost forme u svetu onostranog i nepoznatog, i kao vid nekonvencionalnih pojavnosti u svetu zbilje.
Negde u tom kontekstu se može govoriti i o novijim slikama Miroslava Stojanovića, poznatog kao Pirke. Razvijajući uglavnom veći format na pojedinim slikama, Stojanović uobličava jedan poseban vid simbolizovane i mitologizovane slikarske forme, gde se za razliku od mnogih drugih varijanti neo-nadrealističke orijentacije, bavi više svođenjem prizora na suštinu vizuelno osećajne kombinatorike malobrojnih detalja u vidnom polju slike, kao vid samoukazanog nagoveštaja određene teme. To je u njegovoj slici više istaknuto od jasno prepoznatljivih atributa celovitog značenja poznatih sadržaja priče nekog mitskog porekla. Zbilja i uobrazilja se manifestuju u značenjima prošlo-sadašnje, što je ovom umetniku postalo blisko kao "na dohvat ruke". Zato se u njegovim slikama lako susreću poetizovano osavremenjavanje lično osećanih kosmogonijskih refleksija, kao na primer na slici STVARANJE SVETA, sa humornim IKAROM, koji poleće sa velikim ušima umesto kila, u susret OMAZU VAN GOGU. Opšte refleksije prema prošlom i prošlosti, ovde nisu posledica puke nostalgije, koliko jedan multikulturalni aspelkt u uslovima savremeno opserviranog društva u vremenu sadašnjem, i kao lični stav prema umetničkim slobodama.
Forma kolažnog mišljenja, koje podržava fragmantarnost mita u slikarsvu Miroslava Stojanovića, prema onome što je tematski u značenju u njegovim slikama, povodi se samo izborom ideja, kao segmentima reprezentativnog uzorka u refleksijama prošlosti kombinovano sa trenucima sadašnjosti.U tome je uspostavljena i odredena nit u kojoj se detalji iz savremeno življenog sveta izdvajaju, takođe fragmentarno, u vidu kolažnih isečaka iz raznih časopisa u ponovni začetak savremene mitologizacije, i to u tehnici kolaža. Taj svet kolažno ostvarenih detalja, iz bivših celina u novu celinu slike, najčešće sa različitim likovima pokretima ženskog nagog tela u jednom "dekomponovanom" poretku stvara prizor isprepletenosti telesne nagosti, unoseći jednu posebnu poetizovanu viziju njihovog upriličenog mnoštva na jednom mestu. Takav prizor je veoma blizak antičkim pastoralnim scenama, čija poetizovana stanja kao da oslikovljuju svet iz stare bukoličke poezije grčkih i rimskih pesnika.
Novije slike Miroslava Stojanovića imaju ipak nešto što njihove međusobne razlike povezuje. Tu je najvećim delom simbolizovano, ili prepoznatljivo realno predstavljano telo žene, koje je ujedno i glavni nosilac ideje o određenom značenju slikarske teme. Na tim slikama se stalno provlači u mitsko-alegorijskoj formi lik u značenju mitske LILIZ, koja kao neki simbolički arhetip praforme ženskog lika u ljudskom rodu opravdava svoju pojavnost koz simboličke atribute, i to u najnepredvidljivijim okolnostima. Tako se ona u značenju prvog ženskog bića pojavljuje u društvu velikih čaša, koje odgonetaju ženskoliki karalder formi mnogih sličnih neživih stvari. Na takav način ovaploćuje i bližao drednica u značenju urbane mitologeme, jer se predstava ili simbol LILIT time uklapa u “javni život", kao metaforična opomena na sveprisutnost savremene žene u svakodnevnom životu.
Sa novijim slikama Miroslava Stojanovića pojavljuje se i jedna serija AUTOPORTRETA u crtačkom postupku. Autoportret je ovde uslovno, samo elementarno-realno polazište od vlastitog lica, koje je odmah napuštano kao krajnji cilj, da bi se odatle stvorili preduslovi za razigravanje skoro autonomne grafike, sada bliže logici kaligrafskih fantazama, čije se varijacije na temu pojedinih detalja lica (oči, uši, nos) na jednom mestu prepliću u formi čak detalja krošnje drveta. Time je autoportretna grafika ovde dobija status autonomnih jedinica.
Stojanović je svojim slikama i crtežima demonstrirao jedan širok pogled na mogućnosti koegzistencije raznorodne forme prema drugoj u istom vidnom polju slike, stvarajući seriju varijacija u kojima svaka jedinica vuče drugu. Njegove slike motivski i tematski, iako su ponegde povezane preko naziva, koga uslovljava neki važan detalj, one su ipak svaka svet za sebe (LILIT). Shodno individualnoj poziciji u predstavljanju pojedinih formi, kao što su na primer izgled figure, tehnička dorađenost slike, islikavanje detalja i drugo, uvek su na potrebnom nivou tehnika kao osnovna ideja o celini slike, tako da tehnika ne postane sama sebi svrha.
Stojanovićev svet slikarstva, na koji ukazuju novije njegove slike, suštinski i ne duguju isključivo starijoj i novijoj slikarskoj tradiciji. Njegov svet slike je konstituisan spregom multikulturalnih entiteta u rasponu od mitske svesti do raznih vidova savremenih prerušavanja,zamena, simbolizacija i metaforičkim prizivanjem jednog realiteta stvarnosti drugim - odgovorom uobrazilje. Tako se u njegovim slikama dosta blisko reflektuju kultura savremenog teatra (scenografija), filmskog kadra, poezijskog viđenja, pa čak i eho vizibilnosti u muzičkom izrazu. Po tome je Stojanovićevo novije slikarstvo elementarno u svojoj pojavnosti, izmaštano u svojevrsnom individualitetu i autentitno utemeljeno u svom nastanku.
Kosta Bogdanović
Galerija "Karlovačka likovna radionica" (2002)
Datum objavljivanja: